HAYATIMIZA YÖN VEREN DEĞERLER – KİMLERDİ BU GÜZEL İNSANLAR? YENİDEN MİLLİ MÜCADELECİLER... 31. BÖLÜM

HAYATIMIZA YÖN VEREN DEĞERLER – KİMLERDİ BU GÜZEL İNSANLAR? YENİDEN MİLLİ MÜCADELECİLER... 31. BÖLÜM
19 Nisan 2021 - 18:36 - Güncelleme: 19 Nisan 2021 - 19:02
Saygıdeğer okuyucularım,

Yazı dizimizin bu bölümünde, “Milli Mücadele Erzurum” sancağının kuruluş hikayesini ve Milli Mücadele Kadrolarının anlatımını içeren Saygıdeğer hocamız Erzurum’un Dede Korkut’u olarak adlandırılan Eğitimci, Yazar Abdurrahman Zeynel’in, diğer Mücadele kadrolarından Eğitimci Mustafa Ertek hocamızın katkılarıyla hazırladıkları yazıyı sizlerle paylaşıyoruz. Yazı ve fotoğraflarla katkılarını esirgemeyen her iki değerli hocamıza çok teşekkür ediyoruz.

                Milli Mücadele Erzurum Sancağı Afyon ve İstanbul’dan sonra kurulan ilk teşkilatlardandır. Çok önemli hizmetlere imza atan birçok değerli şahsiyet bu ocaktan yetişmiştir. Bu teşkilattan hayatta olanları minnetle ve saygıyla selamlıyor, başta Sancak Başkanı rahmetli Dr. Hamdi Kalyoncu ağabeyimiz olmak üzere Rahmet’i Rahman’a kavuşan tüm kadrolarımızı da rahmetle şükranla yâd ediyoruz.            

 
MÜCADELE BİRLİĞİNİN ERZURUM’DA İLKLERİ

1960 sonrası öğrenci/sağ-sol olayları giderek büyürken, bu gelişmeler toplumsal yapımızı fena halde etkilemekteydi. İşte o yıllarda Konya’da kurulan Afyon ve İstanbul Mücadele Birliği, gelişen ve değişen sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik yapıdan etkilenerek kısa zamanda yurt sathına dağılmış, gelişmiş ve büyümüştür. O yıllarda Mücadelecilerin teşkilatlandığı illerden biri de Erzurum olmuştur.




Mücadelecilerin Erzurum'da tam dernek faaliyetlerini başlattığı tarihi 1969 yazıdır. İlk teşkilatlanmayı yapan, Çapa Yüksek Öğretmen okulunda okuyan Ilıcalı Erol Altaca’dır. Altaca, gerekli teşkilatlanma bilgisini İstanbul’da öğrenciyken almış, yine 1968 yılının son aylarında Mücadele Birliğinde Yavuz Aslan Argun’u tanıyarak katılan Erhan Karazlı, Argun ve sonra Ahmet TAŞGETİREN ile yürüttüğü eğitimini tamamlamış, yaz tatilinde Altaca ile birlikte Erzurum'a dönmüşlerdir. Erol Altaca'ya teşkilatı kurması için görev verilmiş, Altaca, Erhan Karazlı ile birlikte çalışarak 1969 yazında Mücadele Birliğinin Erzurum'da kurulması için ilk adımı atmışlardı.

Adana İmam Hatip mezunu olan Osman Karataş'ın Yüksek İslam Enstitüsünü kazanıp Erzurum'a gelmesiyle Mücadele birliği faaliyetleri iyice oturmaya başlamış, güz döneminde Erhan Karazlı ve Erol Altaca İstanbul'a dönerken Osman Karataş ekibi oluşturarak çalışmaları hızlandırmış, İlyas Çelebi, Ahmet Bulut, Ahmet Özer, Memiş Kaya, Ali Öztürk, Kemal Dalgın, Hamdi Kalyoncu, Ramazan Çortul tarafından İlim ve Kültür derneği Ateş Palasta kiralanan iki odadan oluşan yerde kurularak resmen faaliyete geçmişti. Adanalı ve Yüksek İslam Enstitüsü mezunu Mustafa Avcı, mes’ul olarak Erzurum'a gönderilmiş, 1970 yılında Ankara'dan gelen tıp fakültesi öğrencisi Hamdi Kalyoncu'nun katılmasıyla Ateş Palas Otelinin bir odasında faaliyetlerine devam etmişlerdir. Böylece Erzurum'da "İlim ve Kültür Derneği" kurularak teşkilatlanmış oldu. Bundan sonra Erzurum mes’ulü olarak Adanalı Mustafa Avcı görevlendirilmiş, yanında Hamdi Kalyoncu, Osman Karataş, İlyas Çelebi gibi teşkilatçıların el birliği ile Erzurum Sancağı resmen faaliyetine başlamış oluyordu.



Sivaslı Abdullah Çakmak, Halil İbrahim Cansevdi. İstanbul'da okuyan Arslan Polat, Kazım Keleş gibi genç öğrenciler yazları Erzurum'daki çalışmalara katkı sunmaya devam etmiş, Cevat Gerni, Necati Küçükdumlu, Ahmet Akbaş, Eyüp Akbaş, Ahmet Toğa, Fahrettin Tivnikli, Kasım Kula, Mustafa Ertek, Zeki Kotan şehirdeki teşkilatlanmada öne çıkan isimler olmuştu. Bu arada, Yapı Sanat okuluna atanan Gaziantepli Mehmet Çetiner, Eskişehirli Süleyman Şişman ile Endüstri Meslek Lisesine atanan Tesviye Teknik Öğretmeni Tokatlı Mehmet Kısa’nın Erzurum'a gelmeleriyle teşkilatta fikri zenginlik artmış, Dr. Ahmet Özçalışkan, Dr. Sait Yıldırımak, Dr Tahsin Öztürk, Kazım Karabekir Eğitim Enstitüsü öğretim üyesi Mansur Harmandar, Fen Fakültesi öğretim üyesi Cafer Marangoz gibi hocaların gayretleri Mücadele Biriliği Erzurum Sancağını Erzurum’da daha itibarlı ve etkili bir konuma gelmiştir. Cumhuriyet Caddesi, Sudamı Çıkmazı’ndaki tarihi bir konağı kiralayan gençler, buradaki salonu seminer salonu yapmış, tahta sandalyelerde özellikle Cumartesi ve Pazar günleri milli ve manevi konularda seminer ve konferanslara devam etmek suretiyle mücadeleci gençlerin sayısını hızla artırmışlardır.



Arı Sinemasının pasajında Osman Karataş’ın girişimiyle Aziziye Kitabevi kurulmuş, 1971 yılında yapılan sayımda İspirde görev yapan Hâkim Osman Bey ve arkadaşlarını İspirin köylerinde sayım görevlisi olarak vazifelendirmiş, sayımdan alınan para kitabevinin sermayesi yapılmış, Osman Karataş Adana’daki kütüphanesinde bulunan kitapları getirerek satmış böylece elde edilen para ile kitap evinin büyümesi sağlanmıştır. Bu arada Yeniden Milli Mücadele Mecmuasının ve diğer dergilerin satışından elde edilen para ile kitap sayısı gittikçe artarak şehre ve kasabalara yönelik faaliyetlerin genişlemesi sağlanmıştı. Osman Karataş, Mehmet Mertli karalar ile Hatem Ötgün’ün işletmeciliğinde şehrin kitap kültür merkezi haline gelmesi sağlanmıştı. Iğdırlı Hatem Ötgün kitap evinin çalıştırılmasında uzun zaman görev yapmış, kendisine Süleyman Yekeler ve diğer arkadaşlar yardım etmiştir. Yeniden Milli Mücadele mecmuası ve Otağ Yayınlarının kitapları satılmaya başlanmış, 12 Mart Erzurum’un Kurtuluş gününe hasredilmiş “Aziziye Dergisi” yayınlanmış, böylece geniş kitlelere ulaşılmaya çalışılmıştır. Cuma günleri Erzurum Camileri önünde yapılan mecmua satışları birer miting havasında geçmişti. 1975 yıllarında Aliravi Caddesinde Kurulan Sanat Edebiyat ve Tiyatro Derneği (SET-DER) çeşitli tiyatro etkinlikleriyle şehrin kültür hayatına katkı sağlıyordu. Yine aynı yıllarda Dadaş Öğrenci Yurdu, Yoncalık civarında kurularak öğrencilerin yurt ihtiyacı karşılanmaya çalışılmış, keza Dadaş Kuran Kursu kurularak yurt bünyesinde yüzlerce insana Kuran-ı Kerim öğrenip okumasına vesile olunmuştur.



Başta Erzurum Doğu Fuarı olmak üzere diğer fuarlara Aziziye Kitapevininin reyonları açılarak kültürel faaliyetler sergilenmiş, 1977’de Mustafa Avcı, ticarete de atılıp kitapevinin yanındaki kuru temizleme işini devralmış, 1978 yılında Çağlayan Gıda adında bir market açılarak ticari faaliyetler sürdürülmüş, Kemal Dalgın, İzzet Duman, Hüsnü Çatal bu faaliyetin sorumluluğunu üstlenmişlerdi.

1978 yılına gelindiğinde ekip zengin bilgilerle donanırken kalitede yükseliyordu. Öyle ki onlarca genç öğrenci, İnkılâp İlmi, İlmi Sağ, Kadroların Vazifeleri, Milli Mücadelemizin Stratejisi adlı çalışmaları tamamlıyor, her biri birer teşkilatçı oluyordu.




Milli Mücadele Teşkilatı, 70’li yılların ortalarında genç profili çeşitli fakülte, yüksekokul ve liselere yayılmış geniş bir yelpaze oluşturuyordu. Üniversitede teşkilatçılığıyla öne çıkanlardan lise ve dengi okullara sorumlu tayin ediliyordu.

Bunlar arasında Edebiyat Fakültesinden Mehmet Ali Çelik, Yusuf Ziya Özkan, Ahmet İlhan, Mahmut Dündar, Musa İşleyen, Mustafa Özcan, Erol Bozdoğan, Tevfik Yaşar Tekeli, Selami Kaytancı,  İsmail Kabal (Cihangir), Mustafa Ertek, Bestami Yazgan, Mehmet Korkmaz, Ahmet İzzet Ekici (rahmetli), Hanifi Yılmaz, Hüseyin Emin Öztürk, Mehmet Kazancı, Abdullah Saydam, Abdurrahman Siler, Ahmet Aybastı, Nihat Alaca, Abdulkadir Kurt, Nazmi Kurt, Âlim Kokmaz, Zeki Cinel, Süleyman Büke.




Fen Fakültesinden İbrahim Arıyürek, Abdullah Menzek, Efendi Aktaş, Celal Mermertaş, Refik Koçak, Recep Erten, İlyas Kıroğlu, Nazmi Kurt, Rıfat Yılmaz, Ramazan Yayla, Erdoğan Çetindere.

Yüksek İslam Enstitüsünden Yüksek İslam'da Osman Karataş, Tevfik Karabulut, Ahmet Ulusoy gibi arkadaşlar yetişti,

İşletme Fakültesinde Mehmet Mertli, Ahmet Efe, Adnan Aras, İsmail Rüştü Çelik, Ahmet Çağlar, Nihat Akgül, Güçlü Şenel, Hüdaverdi.

Ziraat Fakültesinde okuyan İzzet Duman, Mevlüt Gümüş, Şenol Öztürk, Nihat Gül,




İslami İlimler’den Şükrü Ünal (AKP Osmaniye Milletvekili), Hasan Serin, Recep Akkemik, Zeki Altın, Hikmet Özdemir, Mürsel Avcı, Osman Türer, Ali Rıza Soydar

Eğitim Enstitüsünde Fuat Çiçekli, Abdullah Çakmak, Kemal Dalgın, Osman Can, Vesim Güneş, Mustafa Nadir Çalış, Adil, Cihangir, Yahya Ezber, Orhan Aras, Yusuf Birol, Necmettin… Abdurrahman Zeynal, Metin Uzun, Kemal Demir, Ebubekir Bulut, Erol Çevrim, Asım Kızılkaya, Recep Dişçi, Nejat Dişçi, Celal Arıcı, Muammer Açıkgöz, Salih Mısral, Kadir Berber, Alipaşa Albayrak, Veysel Keleş Mücadele Birliği kültür çevresi içinde yetişerek atandıkları görevlerinin başında ülkeye, devlete hizmet etmişlerdir.

Çapa Mezunu Muhlis Özkan, Cafer Marangoz, Mansur Harmandar, Adanan Kasımoğlu, Sezai Orhon, Recai Orhon daha pek çok öğretmen; okullarda, fakültelerde fikirlerini anlatarak hareketin büyümesine katkı sağlayan değerli isimlerdi.




Tıp Fakültesinde Nurettin Lüleci, Nuri Bayram, Fuat Akpınar, Halil Kılınç, Ali Ünal, Şahin Yüksek, Mecnun Yıldız, İbrahim Yekeler, Yahya ve Bahattin Sakallı adındaki arkadaşlar bulundukları konumda önemli katkı sağlamışlardır.

Lise ve dengi okullara gelince;
Yavuz Selim Öğretmen Okulundan Mustafa Altay, Lütfü Kılıç
Erzurum Lisesinden Abdullah Tivnikli, Resul Elmas, Mustafa Karataş, Mehmet Emin Efendioğlu, Ahmet Ertek, Yusuf Kaya, Süleyman Çam harekete katılmıştı.
Yapı Sanat Enstitüsünden Mehmet Küçüköner, Vedat Canbolat, Osman Tekin, Hasan Yiğit, Lütfü Altınok, Nizamettin Akkuş, Hayrettin Kars, Adnan Bozan, Mehmet Geldi (AKP Ordu Millet Vekili oldu) Müfit Yıldız, Abbas Meral, Halit Kanmaz




Ticaret Lisesinden Hatem Ötgün, Süleyman Yekeler, Erol Çevrim, Hamdi Aydın, Mehmet Uluğ, İlhami Aykut, Veysel İmam Hatipten Bahri Hanılcı, Tekin Ataibiş, Remzi Ertek okullarında kimi bu fikrin sempatizanı, kimi taraftarı ve kimi de teşkilatlanmasını yapan arkadaşlardı.

Ayrıca, Çimento Fabrikasında Sendika başkanlığı yapan Mehmet Oy, İstanbul'dan gelen Mühendis Ali Kımışoğlu, Aslan Polat, Mimar Ziya Amil ve Mimar Süreyya Polat DLİ (Aşkale Kömür)’den Kazım Keleş 1980 öncesi Yeniden Milli Mücadele içinde yer alıp Erzurum teşkilatında gençlere yol gösteren ve iş hayatına atılmış kimselerdi. 1978 yılında askerlik vazifelerini yapmak için yedek subay olarak şehre gelen Selim Ersoy ve Ömer Vural çalışmalarda ciddi bir gelişmeyi sağlamışlardı.

DDY Gar Müdür Üzeyir Ülker ve Fevzi Ömür, Diş Hekimi Mehmet Akçay ve son dönem yetişenlerden Dr. Bahattin Sakalı, İbrahim Emrullahoğlu, Fatih Başkal, Ahmet Gümüşhane, Ali Rıza Soydar.

Sancak bir ara spor alanıyla da ilgilenmek üzere 3 Temmuz Spor Kulübü çalışmalarını desteklemiş, Süreyya Polat’ın başkanlığında gençliğe futbol ve voleybolda ayrı bir heyecan yaşatmıştır.



Irmağın yukarı mecralarından aka aka durulup orta mecrada biraz daha sakinleşen sular misali bu gençlik, 12 Eylül 1980 darbesiyle dernek faaliyetleri durdurulmuş olduğundan atandıkları çeşitli görev veya işlere girişip yurdun dört bir tarafına dağılan bu yiğit insanlar gittikleri yerlerde ya yalnız başına kalıp teşkilattan koptular, ya mesleklerinde çalışırken teşkilatla bağlarını kopardılar veya bir kısmı da 1984 yılında kurulan Islahatçı Demokrasi Partisinde kalarak siyasi hayata atıldılar.

Uğradıkları pek çok mağduriyete, engellemelere karşılık guruptan kopmadılar. İl başkanlığına Lütfü Altınok getirilirken Merkez ilçe başkanlığını Nizamettin Akkuş yürümekteydi. İl ve ilçede Ahmet Toğa, Müfit yıldız, Ferit Şimşek, İbrahim Çavdar, Abdulkadir Er, Abbas Meral, Bahri Hanılcı, Durali Atay, Hayrettin Kars Vedat Canbolat, Süleyman Karakoyunlu, Güçlü Şenel, Mecnun Yıldız görev alırken 1987 seçimlerinde Aşık Yaşar Reyhanı, İbrahim Çavdar, Reşat Eren aday olarak dağ taş dolaşarak % 10 barajına yakın oy almışlardı. Bu yıllarda Güven Dershanesi kurucuları Halil Atar, Yusuf Aydın, Mustafa Okur, parti çalışmalarında aktif görev yaptılar. Fethi Gürbüz, Osman Türer, Şahin Yüksek Abdullah Menzek, Yusuf Kaya Erol Çevrim, Mustafa Ertek IDP’yi aktif destekleyenlerden oldular. 91'de yapılan ittifak YMM'ye çok zarar verdi. İnsanların bir bölümü Refah partisine, bir kısmı BBP'ye geçerken bir bölümü şimdilerde devam eden Millet Partisinde (merkeze bağlı olarak) faaliyetlerini yürütmektedirler. 2002 sonrasında ise bir kısım Mücadeleci kadro AKP'ye geçerek burada siyaset çalışmalarını sürdürmüşlerdir.

Sonuç itibariyle yukarıda adı geçen o zamanın gençleri şimdinin ya orta-ileri yaşlıları kendilerini “Mücadele Birliği”nin birer neferi olarak görmektedirler. Diğer illerde olduğu gibi Erzurum Sancağı erleri de o yılların kazanımları arasında; kitap okuma, sanat faaliyetlerinde kendini ifade etme, gençlik heyecanını anarşik olaylara bulaşmadan yaşama gibi avantajlara sahip olarak yetiştiler. Bugün bu insanlar, inancını kavileştirme, kültürünü zenginleştirme ve daha birçok birikimle kişiliğini geliştirme ve nihayet vatan millet sevgisi ile donanmış birer aydın olma yolunda YMM’nin katkılarını hemen her durumda dile getirmeyi bir minnet borcu olarak telakki etmektedirler. Yeni nesillere bu kültürü aktarmada çok başarılı olmasalar da Erzurum’da bir döneme, çok başarılı hizmetlere imzasını atan bu yiğitlerdir.

Saygıdeğer okuyucularım,

Bu güzel paylaşımdan da anladığımıza göre Milli Mücadele Teşkilatı Erzurum’da çok ciddi ve kapsamlı çalışmalarıyla donanımlı birçok kadroyu bağrında yetiştirerek harekete çok büyük katkılar sunmuşlar. Allah’u Teala her birisinden gani gani razı olsun.

Gelecek bölümde buluşmak üzere…

Ramazan-ı Şerifiniz Mübarek olsun aziz okuyucularım.     


 

Bu haber 462 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 1 Yorum
  • Bülent okunakol Gölhsar / BURDUR
    3 hafta önce
    Allah Teâlâ razı olsun muhterem ağabeyim. Gönlünüzden kaleminize inen tüm duygu ve düşünceleriniz aynen on binlerin de temennisi ve duasıdır eminim... Yüreğinize kaleminize bedeninize sağlık.. Selam ve hürmetlerimle ellerinizden öpüyorum...